ބައިނަލްއަގްވާމީ ޖިނާއީ ކޯޓުގެ މައި އިމާރާތް ދަ ހޭގްގައި. އެމެރިކާ ރައީސް ޓްރަމްޕް މި ކޯޓުގެ މުވައްޒަފުންނާ ދެކޮޅަށް އިގްތިސާދީ ފިޔަވަޅު އަޅާފައިވަނީ އިސްރާއީލްގެ ބޮޑުވަޒީރު ނަތަންޔާހޫގެ މައްޗަށް ހައްޔަރު އަމުރެއް ނެރެފައިވަނިކޮށް.
އައި.ސީ.ސީއާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާއިން އަޅާ ފިޔަވަޅުތަކަކީ އަނިޔާގެ ޝިކާރައަށް ވެފައިވާ މީހުންނަށް އިންސާފު ލިބުން ހުއްޓުވާލާނެ ކަމެއް
މުހިންމު ނުކުތާތައް
ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކުގެ ރައްދު
އެމެރިކާގެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތަފްސީލު
އައި.ސީ.ސީގެ މަސައްކަތް މިނިވަންކަމާއެކު ކުރިއަށް ގެންދާނެ
ބައިނަލްއަގްވާމީ ޖިނާއީ ކޯޓު (އައި.ސީ.ސީ) އަށް އަމާޒުކޮށް އެމެރިކާ ސަރުކާރުން އަޅާ އިގްތިސާދީ ފިޔަވަޅުތަކަކީ ބައިނަލްއަގްވާމީ ޒިންމާދާރުކަން ނެތިދިއުމަށް މަގުފަހިވެ، ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ތިބި އަނިޔާގެ ޝިކާރައަކަށްވެފައިވާ މީހުންނަށް އިންސާފު ލިބުމަށް ހުރަސްއެޅިގެންދާނެ ކަމެއްކަމަށް ހިއުމަން ރައިޓްސް ވޮޗުން މިއަދު ބުނެފިއެވެ.
ހިއުމަން ރައިޓްސް ވޮޗްގެ ކަންބޮޑުވުން
"ހަނގުރާމަވެރި ކުށްވެރިންގެ ފަރާތުގައި ޖެހި، އަނިޔާގެ ޝިކާރައަކަށްވެފައިވާ މީހުންނަށް އިންސާފު ހޯދައިދިނުމަށް އޮތް ފުރުސަތު ގެއްލިގެން ގޮސްފައި،" ހިއުމަން ރައިޓްސް ވޮޗްގެ އިންޓަނޭޝަނަލް ޖަސްޓިސް ޑައިރެކްޓަރ ލިޒް އެވެންސަން ވިދާޅުވިއެވެ. "އައި.ސީ.ސީގެ މެންބަރު ގައުމުތަކުން މިހާރު އެބަޖެހޭ ކޯޓަށް އާންމުކޮށް އަދި ވަރަށް ބޮޑަށް ތާއީދުކުރަން."
އައި.ސީ.ސީގެ މަސައްކަތް މިނިވަންކަމާއެކު ކުރިއަށް ގެންދާނެ
ޓްރަމްޕް އައި.ސީ.ސީގެ މުވައްޒަފުންނާ ދެކޮޅަށް އިގްތިސާދީ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ އަމުރެއްގައި ސޮއިކުރެއްވި ނަމަވެސް ކޯޓުގެ ޝަރުއީ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އައި.ސީ.ސީން ވަނީ އަޒުމް ކަނޑައަޅާފައެވެ.
-
އައި.ސީ.ސީން ބުނެފައިވަނީ އެ ތަނުގެ މުވައްޒަފުންނާއެކު "ވަރުގަދައަށް" ތިބޭނެ ކަމަށާއި، މި އަމުރަކީ ކޯޓުގެ "މިނިވަން އަދި ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ" މަސައްކަތަށް ގެއްލުން ދިނުމަށް އަމާޒުކޮށްފައިވާ އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
އިސްރާއީލްގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނެތަންޔާހޫގެ މައްޗަށް ޣައްޒާގައި ހިންގި ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ހަނގުރާމަވެރި ކުށްތަކާ ގުޅިގެން އައި.ސީ.ސީން ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރެއް ނެރުމާ ގުޅިގެން، ޓްރަމްޕްގެ އަމުރުގައި ބުނެފައިވަނީ މިއީ "ޣައިރު ގާނޫނީ އަދި އަސާސެއްނެތް" އަމަލުތަކެއް ކަމަށެވެ.
-
އައި.ސީ.ސީއަކީ ދުނިޔޭގެ ކޯޓެކެވެ. އެމެރިކާ އަދި އިސްރާއީލް މި ކޯޓުގެ މެންބަރުން ކަމުގައި ނުވިނަމަވެސް، ނަސްލު ފޮހެލުމާއި، އިންސާނިއްޔަތާ ދެކޮޅު ކުށްތަކާއި، ހަނގުރާމަވެރި ކުށްތަކުގެ ދައުވާ އުފުލުމުގެ ބާރު މި ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
އިސްރާއީލް އިސްވެރިންގެ މައްސަލަ
އިސްރާއީލްގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ ވޮޝިންގްޓަން ގައި ހުންނެވި ހަފްތާގައި ނެރުނު ޓްރަމްޕްގެ އަމުރުން ސާފުވެގެންދަނީ، އެމެރިކާގެ ސަރުކާރުން އެމެރިކާ އަދި އިސްރާއީލްގެ އޮފިޝަލުން ހަނގުރާމަވެރި ކުށްތަކާއި އިންސާނިއްޔަތާ ދެކޮޅު ކުށްތަކުގެ ދައުވާތަކުން ސަލާމަތްކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާކަމެވެ.
ގާޒާގެ ތަހްގީގުގެ ނަތީޖާ
އައި.ސީ.ސީގެ ފަނޑިޔާރުން ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި، 2023 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު 8 އިން ފެށިގެން ގާޒާގައި ހިނގި ޢަމަލުތަކުގައި ނެތަންޔާހޫ އަދި ގަލަންޓްގެ ޒިންމާ އޮތްކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭ އެކަށީގެންވާ ހެކި ހުއްޓެވެ. މީގެ ތެރޭގައި:
-
މަދަނީ ރައްޔިތުން ބަނޑަށް ޖެއްސުން
-
މަދަނީ ރައްޔިތުންނަށް ގަސްދުގައި ހަމަލާދިނުން
-
މީހުން މެރުން
-
އަނިޔާވެރި އަމަލުތައް ހިންގުން ހިމެނެއެވެ.
ހަމާސްގެ އިސްވެރިޔާއާމެދު އެޅުނު ފިޔަވަޅު
ހަމާސްގެ ޢަސްކަރީ ބައި ކަމުގައިވާ ގައްސާމް ބްރިގޭޑްގެ އެންމެ އިސްވެރިޔާ މުހައްމަދު ދީފްގެ މައްޗަށްވެސް ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރެއް ނެރެފައިވެ އެވެ. ނަމަވެސް ހަނގުރާމައިގައި ދީފް މަރުވެފައިވާކަމަށް ޖެނުއަރީ 30 ގައި ގައްސާމް ބްރިގޭޑުން އިއުލާންކޮށްފައިވެ އެވެ.
އެމެރިކާގެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތަފްސީލު
ފެބްރުއަރީ 6 ގައި ނެރުނު އެގްޒެކެޓިވް އޯޑަރުގެ ދަށުން، އެމެރިކާ ސަރުކާރުން އިއުތިރާޒުކުރާ ތަހްގީގުތަކަށް އެހީތެރިވާ އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުން ނޫން ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު ލިބިދެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި:
-
މުދާ ހިފެހެއްޓުން
-
އެމެރިކާއަށް ވަނުން މަނާކުރުން
-
އެފަދަ މީހުންގެ އާއިލާ މެންބަރުންނާއި އައި.ސީ.ސީގެ އެހެން މުވައްޒަފުންނަށް އެމެރިކާއަށް ވަނުން މަނާކުރުން ހިމެނެއެވެ.
ކޮންގްރެސްގެ ހަރަކާތްތެރިކަން
އެމެރިކާގެ ހައުސް އޮފް ރެޕްރެޒެންޓޭޓިވްސްއިން ވަނީ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ 9 ގައި އައި.ސީ.ސީއަށް އަމާޒުކޮށް ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ގާނޫނެއް ފާސްކޮށްފަ އެވެ. ނަމަވެސް ޖެނުއަރީ 28 ގައި ސެނެޓުން މި ބިލު ކުރިއަށް ގެންދިއުމާ ދެކޮޅަށް ވޯޓުދީފައިވެ އެވެ.
ކުރީގެ ފިޔަވަޅުތައް
2020 ވަނަ އަހަރު، ފުރަތަމަ ދައުރުގައި ރައީސް ޓްރަމްޕް ވަނީ އޭރުގެ އައި.ސީ.ސީ ޕްރޮސެކިއުޓަރު ފަތޫ ބެންސޯދާ އަދި އެހެން އިސް އޮފިޝަލެއްގެ މައްޗަށް ފިޔަވަޅު އަޅުއްވާފަ އެވެ. މިއީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ މައްސަލައިގައި ތަހްގީގެއް ހުޅުވުމަށް ބެންސޯދާ އެދިވަޑައިގަތުމާ ގުޅިގެންނެވެ.
އިސްރާއީލްގެ ފިޔަވަޅުތައް
2024 ވަނަ އަހަރުގެ މޭ 1 ގައި ނަތަންޔާހޫ ވަނީ ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރު ކޯޓުން ނެރުން ހުއްޓުވުމަށް އެހެން ސަރުކާރުތަކަށް ގޮވާލައްވާފަ އެވެ. އިސްރާއީލްގެ ޕާލަމެންޓުން މިހާރު ދަނީ އިސްރާއީލްގެ އޮފިޝަލުން އައި.ސީ.ސީގެ ތަހްގީގުތަކުން ސަލާމަތްކުރުމަށް އަމާޒުކޮށް ގާނޫނެއް ދިރާސާކުރަމުންނެވެ.
ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކުގެ ރައްދު
އެމެރިކާގެ ފިޔަވަޅުތަކާ ގުޅިގެން:
-
ޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަން
-
އައި.ސީ.ސީގެ މެންބަރު ޤައުމުތައް
-
އދ.ގެ މާހިރުން
-
މަދަނީ ޖަމްއިއްޔާތައް
މިފަރާތްތަކުން ވަނީ ކޯޓުގެ މަސައްކަތަށް ހުރަސްއެޅުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކާ ދެކޮޅަށް އަޑުއުފުލާފައެވެ.
އައި.ސީ.ސީއަށް ޔޫރަޕްގެ ގައުމުތަކުން ތާއީދުކޮށް އަޑުއުފުލައިފި
ބައިނަލްއަގްވާމީ ޖިނާއީ ކޯޓުގެ ގެ މުވައްޒަފުންނާ ދެކޮޅަށް ޓްރަމްޕް އިގްތިސާދީ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ނިންމެވި ނިންމެވުމާ ގުޅިގެން، ޔޫރަޕްގެ ލީޑަރުން ވަނީ އައި.ސީ.ސީއަށް ތާއީދުކޮށް އަޑުއުފުލާފަ އެވެ.
-
ފްރާންސްގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ތަރުޖަމާނު ވިދާޅުވީ އައި.ސީ.ސީއަށް ފްރާންސްގެ ތާއީދު އަލުން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ކަމަށާއި، ކޯޓަށް މިނިވަންކަމާއި ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހި މަސައްކަތްކުރެވޭނެ ގޮތް ހެދުމަށް އެހެން ގައުމުތަކާއެކު މަސައްކަތްކުރާނެ ކަމަށެވެ.
އައި.ސީ.ސީ ހުންނަ ގައުމު ކަމުގައިވާ ނެދަލެންޑްސްގެ ބޮޑުވަޒީރު ޑިކް ސްކޫފް ވިދާޅުވީ ކޯޓަށް މަސައްކަތްކުރެވޭނެކަން ކަށަވަރުކުރާނެ ކަމަށެވެ. "ކޯޓު ހުންނަ ގައުމުގެ ހައިސިއްޔަތުން، ކޯޓުގެ މަސައްކަތްތައް އެއްވެސް ހުރަހެއްނެތި ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެކަން ކަށަވަރުކުރުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ޒިންމާއެއް. އަދި އަޅުގަނޑުމެން އެކަން ކުރާނަން،" މިހެން ނޫސްވެރިންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ.
އެމެރިކާގެ ފިޔަވަޅުތަކަކީ "ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ އަދި ވަރަށް ހިތާމަކުރަންޖެހޭ" ކަމެއްކަމަށާއި، މިއީ ކޯޓުގެ މިނިވަންކަމަށާއި ހިނގަމުންދާ ތަހުގީގުތަކަށް "ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް" ކޮށްފާނެ ކަމެއްކަމަށްވެސް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
ކޯޓު ހުންނަ ގައުމުގެ ހައިސިއްޔަތުން، ކޯޓުގެ މަސައްކަތްތައް އެއްވެސް ހުރަހެއްނެތި ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެކަން ކަށަވަރުކުރުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ޒިންމާއެއް. އަދި އަޅުގަނޑުމެން އެކަން ކުރާނަން.
-
ޖަރުމަނުވިލާތުގެ ޗާންސެލާ އޮލަފް ޝޯލްޒް ވިދާޅުވީ އިގްތިސާދީ ފިޔަވަޅަކީ "ރަނގަޅު ވަސީލަތެއް ނޫން" ކަމަށެވެ. "ދުނިޔޭގެ ޚުދުމުޚްތާރު ވެރިންނަށް މީހުންނަށް އަނިޔާކޮށް، ހަނގުރާމަ ފެށުމުގެ ފުރުސަތު ނުދިނުމަށް އުފައްދާފައިވާ މުއައްސަސާއަކަށް މިއީ ނުރައްކަލެއް. މިއީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް،" މިހެން އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.
ބައިނަލްއަގްވާމީ ޖިނާއީ ކޯޓާބެހޭ މުހިންމު މައުލޫމާތު
ކޯޓު އުފެދުނު ގޮތް
- 2002 ގައި
- ހަނގުރާމަވެރި ކުށްތަކާއި، އިންސާނިއްޔަތާ ދެކޮޅު ކުށްތަކާއި، ނަސްލު ފޮހެލުމުގެ ކުށްތަކާއި، އަދި އުދުވާނީ ކުށްތަކުގެ ދައުވާ އުފުލުމަށް އުފައްދާފައިވާ ކޯޓެއް
- 125 މެންބަރު ގައުމު ބައިވެރިވެފައި
- 2025 ގެ ބަޖެޓަކީ 195 މިލިއަން ޔޫރޯ (202 މިލިއަން ޑޮލަރު)
މިހާރު ހިނގަމުންދާ ތަހްގީގުތައް
- ފަލަސްޠީނުގެ ސަރަހައްދުތައް
- ޔުކްރެއިން
- އެފްރިކާގެ ގައުމުތައް (ޔުގަންޑާ، ކޮންގޯ، ކެންޔާ)
- ވެނެޒުއެލާ
- މިޔަންމާ
- ފިލިޕީންސް
- މުޅި ޖުމްލަ 32 މައްސަލަ
- 60 އަށްވުރެ ގިނަ ހައްޔަރު އަމުރު ނެރެފައި
އަދަބު ކަނޑައެޅުނު މީހުން
- 11 މީހުންގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވެފައި
- 4 މީހުން ކުށުން ބަރީއަވެފައި
- 21 މީހުން ދަ ހޭގްގެ ބަންދުގައި ބޭތިއްބުމަށްފަހު ޝަރީޢަތަށް ޙާޟިރުކުރެވިފައި
- 31 މީހުން އަދިވެސް ފިލާފައި
- 7 މީހުން މަރުވުމާ ގުޅިގެން ދަޢުވާ ދޫކޮށްލާފައި
ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރު ނެރެފައިވާ މުހިންމު މީހުން
- ބެންޖަމިން ނެތަންޔާހޫ (އިސްރާއީލްގެ ބޮޑުވަޒީރު)
- ޔޯވް ގަލަންޓް (ކުރީގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރ)
- މުޙައްމަދު ދީފް (ހަމާސްގެ އިސްވެރިޔާ)
- ލަޑިމިއާ ޕުޓިން (ރަޝިޔާގެ ރައީސް)
ކޯޓުގައި ބައިވެރިނުވާ މުހިންމު ގައުމުތައް
- އެމެރިކާ
- ޗައިނާ
- ރަޝިޔާ
- އިސްރާއީލް
- މިޔަންމާ