ބައިނަލްއަގްވާމީ ޖިނާއީ ކޯޓުގެ މެންބަރު ޤައުމުތަކުގެ އެސެމްބްލީގެ ޖަލްސާއެއް. މިއީ ރޯމް ސްޓެޓިއުޓްގައި ސޮއިކޮށް ނުވަތަ އެއަށް ތަބާވެފައިވާ ގައުމުތަކުގެ މަންދޫބުން ހިމެނޭ، ގާނޫނު ހެދުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރާ މަޖިލިސް.
ޓްރަމްޕްގެ އައި.ސީ.ސީ ފިޔަވަޅުތަކާ ދެކޮޅަށް 79 ގައުމު ތެދުވެއްޖެ
މުހިންމު ނުކުތާތައް
އެމްނެސްޓީ އިންޓަނޭޝަނަލްގެ ފާޑުކިޔުން
އައި.ސީ.ސީއަށް ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކާ އަދި ކޯޓުގެ ޕްރޮސެކިއުޓަރަށް އަމާޒުވެދާނެ ފިޔަވަޅުތައް
ގައުމުތަކުން އައި.ސީ.ސީ ދިފާއުކުރުމަށް ކުރި މަސައްކަތްތައް
ކުށްވެރިންނާ ދެކޮޅަށް ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހި މައްސަލަ ބެލުމަށް އުފެއްދި ބައިނަލްއަގްވާމީ ޖިނާއީ ކޯޓަށް މިހާރު ވަނީ އެމެރިކާގެ ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފަ އެވެ. ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތްތަކާއި ދައުލަތްތަކުގެ އެންމެ އިސްވެރިންނާ ހަމައަށް ވާސިލުވުމުގެ ބާރު ލިބިފައިވާ މި ކޯޓަކީ، އިސްރާއީލްގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫގެ މައްޗަށް ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރެއް ނެރުމާ ގުޅިގެން، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޓްރަމްޕްގެ ނުރުހުމާ ކުރިމަތިވެ، ވަރުގަދަ އިގްތިސާދީ ފިޔަވަޅުތަކަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހުނު މުއައްސަސާއަކަށް ވެއްޖެއެވެ.
ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ ހައްޔަރުކުރުމުގެ ތަފްސީލު
-
ބައިނަލްއަގްވާމީ ޖިނާއީ ކޯޓުން ވަނީ 21 ނޮވެމްބަރު 2024 ގައި އިސްރާއީލްގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ އަދި ކުރީގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރ ޔޯވް ގަލަންޓްގެ މައްޗަށް ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރު ނެރެފަ އެވެ. މި އަމުރު ނެރެފައިވަނީ 2023 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު 8 އިން 2024 ވަނަ އަހަރުގެ މޭ 20 އާ ހަމައަށް ގާޒާގައި ހިންގި ހަނގުރާމަވެރި ކުށްތަކާއި އިންސާނިއްޔަތާ ދެކޮޅު ކުށްތަކުގެ ޖިނާއީ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ކަމަށް ބެލެވޭތީ އެވެ.
ހަނގުރާމަވެރި ކުށްތައް
-
ހަނގުރާމައިގެ ހަތިޔާރެއްގެ ގޮތުގައި ބަނޑަށްޖެއްސުން ބޭނުންކުރުން
-
މަދަނީ ރައްޔިތުންނަށް ގަސްދުގައި ހަމަލާދިނުން
އިންސާނިއްޔަތާ ދެކޮޅު ކުށްތައް
-
މީހުން މެރުން
-
އަނިޔާވެރި އަމަލުތައް ހިންގުން
-
އެހެނިހެން ލާއިންސާނީ ޢަމަލުތައް
ގައުމުތަކުން އައި.ސީ.ސީ ދިފާއުކުރުމަށް ކުރި މަސައްކަތްތައް
ހުކުރު ދުވަހު ބްރެޒިލް، ކެނެޑާ، ޑެންމާކް، މެކްސިކޯ އަދި ނައިޖީރިއާ ހިމެނޭ ގޮތަށް 79 ގައުމަކުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި، އެމެރިކާގެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން "އެންމެ ނުރައްކާތެރި ކުށްތަކުގެ ޒިންމާ ނެގުމުން ބަޔަކު ސަލާމަތްވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެ، ބައިނަލްއަގްވާމީ ގާނޫނުގެ ވެރިކަން ނެތިދިއުމުގެ" ބިރު އޮތްކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ.
އެމެރިކާގެ އެންމެ ގާތް ރަހަމަތްތެރިންގެ ރައްދު
-
ދިގު މުއްދަތެއް ވަންދެން އެމެރިކާއާ ގާތް ގުޅުމެއް އޮތް ޤައުމުތައްވެސް މިފަހަރު ވަނީ އެމެރިކާއާ ދެކޮޅަށް މައުގިފު ބަދަލުކޮށްފައެވެ. ޖަރުމަނުވިލާތުގެ ޗާންސެލަރ އޮލަފް ޝޯލްޒް ވިދާޅުވީ މި ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން "ދުނިޔޭގެ ޚުދުމުޚްތާރު ވެރިންނަށް މީހުންނަށް އަނިޔާކޮށް، ހަނގުރާމަ ފެށުމުގެ ފުރުސަތު ނުދިނުމަށް އުފައްދާފައިވާ މުއައްސަސާއަކަށް" ނުރައްކާވެގެންދާނެ ކަމަށެވެ.
ދުނިޔޭގެ ޚުދުމުޚްތާރު ވެރިންނަށް މީހުންނަށް އަނިޔާކޮށް، ހަނގުރާމަ ފެށުމުގެ ފުރުސަތު ނުދިނުމަށް އުފައްދާފައިވާ މުއައްސަސާއަކަށް.
ޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަންގެ އިސްވެރިންގެ ފާޑުކިޔުން
ޔޫރަޕިއަން ކޮމިޝަންގެ ރައީސް އުރުސުލާ ވޮން ޑަރ ލެޔަން ވިދާޅުވީ އައި.ސީ.ސީއަކީ "ދުނިޔޭގެ އަނިޔާ ލިބޭ ފަރާތްތަކަށް އަޑެއް" ދޭ ތަނެއް ކަމަށާއި، "ދުނިޔޭގައި ކުށްވެރިން ސަލާމަތްވެގެން ދިއުމާ ދެކޮޅަށް މިނިވަންކަމާއެކު މަސައްކަތްކުރުމުގެ" ފުރުސަތު ކޯޓަށް ލިބެންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.
އައި.ސީ.ސީގެ އޮފިޝަލުންނާ ދެކޮޅަށް އިގްތިސާދީ ފިޔަވަޅު އަޅައި، ކޯޓުގެ މިނިވަން އަދި ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ޝަރުއީ މަސައްކަތަށް ގެއްލުން ދިނުމަށް އެމެރިކާއިން ނެރުނު އެގްޒެކެޓިވް އޯޑަރު މި ކޯޓުން ކުށްވެރިކުރަން.
ބައިނަލްއަގްވާމީ ޖިނާއީ ކޯޓުގެ ބަޔާން
-
އައި.ސީ.ސީގެ އޮފިޝަލުންނާ ދެކޮޅަށް އިގްތިސާދީ ފިޔަވަޅު އަޅައި، ކޯޓުގެ މިނިވަން އަދި ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ޝަރުއީ މަސައްކަތަށް ގެއްލުން ދިނުމަށް އެމެރިކާއިން ނެރުނު އެގްޒެކެޓިވް އޯޑަރު މި ކޯޓުން ކުށްވެރިކުރަމެވެ.
-
މި ކޯޓުން ދަނީ އެ ކޯޓުގެ މުވައްޒަފުންނާއެކު ވަރުގަދައަށް ތިބެ، ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ތިބި އަނިޔާވެރި ޢަމަލުތަކުގެ މިލިއަނުން ޝިކާރައަކަށްވެފައިވާ މަޢުސޫމު މީހުންނަށް އިންސާފާއި އުއްމީދު ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދާނެކަމުގެ ޔަގީންކަން ދެމުންނެވެ.
-
މި ކޯޓުގައި ބައިވެރިވެފައިވާ 125 ގައުމާއި، މަދަނީ ޖަމްޢިއްޔާތަކާއި، ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ގައުމުތަކަށް ގޮވާލަނީ އިންސާފާއި އަސާސީ އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް ޓަކައި އެއް ސަފެއްގައި ތިބުމަށެވެ.
The #ICC condemns the issuance by the US of an Executive Order seeking to impose sanctions on its officials and harm its independent and impartial judicial work. https://t.co/wxWxzsih7A
— Int'l Criminal Court (@IntlCrimCourt) February 7, 2025
ނަތަންޔާހޫ ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރާ ގުޅިގެން ޓްރަމްޕްގެ އަމުރު
ޓްރަމްޕްގެ އަމުރުގައި ބުނެފައިވަނީ ނެތަންޔާހޫ އަދި ކުރީގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރ ޔޯވް ގަލަންޓްގެ މައްޗަށް ހައްޔަރު އަމުރު ނެރުމަކީ ކޯޓުން "ބާރުގެ ނަހަމަ ބޭނުންކުރުމެއް" ކަމަށާއި، މިއީ އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުންނާއި އަސްކަރިއްޔާގެ މީހުންނަށްވެސް ނުރައްކާވެދާނެ "ނުބައި މިސާލެއް" ކަމަށެވެ. ނެތަންޔާހޫ ވަނީ ޓްރަމްޕްގެ މި ފިޔަވަޅަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ތަޢުރީފުކުރައްވާފައެވެ.
އައި.ސީ.ސީއަށް ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކާ
އައި.ސީ.ސީގެ އިސް އޮފިޝަލުން ހުކުރު ދުވަހު ބޭއްވި ކުއްލި ބައްދަލުވުމެއްގައި ޓްރަމްޕްގެ އަމުރުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކާތައް ދިރާސާކޮށްފައިވެ އެވެ. އެއް އޮފިޝަލަކު ބުނެފައިވަނީ މި އަމުރު ލިޔެފައިވަނީ އެމެރިކާއިން "ބޭނުންވެއްޖެނަމަ ކޯޓުގެ މަސައްކަތަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ހުރަސްއެޅޭ" ގޮތަށް ކަމަށެވެ.
"The International Criminal Court is the legacy of the Nuremberg Trials, to never allow war crimes and crimes against humanity go unpunished. The ICC role is more crucial than ever."
— United Nations Geneva (@UNGeneva) February 7, 2025
- Margaret Satterthwaite, @SRjudgeslawyers@IntlCrimCourt pic.twitter.com/IXq1Ipg41E
ކޯޓުގެ ޕްރޮސެކިއުޓަރަށް އަމާޒުވެދާނެ ފިޔަވަޅުތައް
ކޯޓުގެ ތިން މަސްދަރަކުން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، އެމެރިކާގެ ފިޔަވަޅުތައް އަމާޒުވެދާނެ މީހަކީ ކޯޓުގެ އިނގިރޭސި ޕްރޮސެކިއުޓާ ކަރީމް ޚާން ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. ޚާންއަށް ފިޔަވަޅު އެޅިއްޖެނަމަ، އެމަނިކުފާނުގެ ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރައްވާ މަސައްކަތަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ހުރަސްއެޅި، ބައެއް މައްސަލަތަކުން އެމަނިކުފާނު އެކަހެރިކުރަން ޖެހި، އެމެރިކާއަށް ދަތުރުކުރުންވެސް މަނާވެދާނެ ކަމަށް ކުރީގެ އަދި މިހާރުގެ ޕްރޮސެކިއުޝަން އޮފިޝަލުން ބުނެފައިވެ އެވެ.
-
އައި.ސީ.ސީގެ ޕްރޮސެކިއުޓަރުކަމަށް ކަރީމް ޚާން އިންތިޚާބުވެވަޑައިގަތީ 2021 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ 12 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އަދި ރަސްމީކޮށް މަގާމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތީ 2021 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން 16 ވަނަ ދުވަހު އެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ދައުރު 2030 ގައި ނިމޭނެ އެވެ.
-
ކަރީމް ޚާންގެ ދައުރުގައި، އެމަނިކުފާނު ވަނީ ވަރަށް މުހިންމު ތަހްގީގުތަކެއްގައި ހަރަކާތްތެރިވެވަޑައިގެންފަ އެވެ. ޚާއްސަކޮށް، 2024 ވަނަ އަހަރުގެ މޭ މަހު، އިސްރާއީލްގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ އަދި ހަމާސްގެ ލީޑަރުންގެ މައްޗަށް ހަނގުރާމަވެރި ކުށްތަކާއި އިންސާނިއްޔަތާ ދެކޮޅު ކުށްތަކުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރު ނެރުއްވުމަށް އެދިވަޑައިގެންނެވި އެވެ.
ކުރީގެ ކޭސްތަކުން އެނގޭ ނުރައްކާ
2020 ވަނަ އަހަރު، އެމެރިކާއިން ވަނީ އޭރުގެ ޕްރޮސެކިއުޓަރު ފަތޫ ބެންސޯދާ އަދި އެހެން އިސް އޮފިޝަލެއްގެ މައްޗަށް އިގްތިސާދީ ފިޔަވަޅު އަޅާފަ އެވެ. މިއީ އަފްޣާނިސްތާން އަދި ފަލަސްތީނުގެ ހަނގުރާމަވެރި ކުށްތަކުގެ ތަހްގީގާ ގުޅިގެންނެވެ. އޭރު ބެންސޯދާ ވަނީ އިސްރާއީލްގެ އަސްކަރިއްޔާ އަދި ހަމާސްއިން ހިންގި ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށްތަކުގެ ތަހްގީގު ފަށާފައެވެ.
ގާޒާގެ ތަހްގީގު މުހިންމުކަން
-
2021 ގައި ބެންސޯދާ ވަނީ މައްސަލަ ރަސްމީ ޖިނާއީ ތަހްގީގަކަށް ބަދަލުކުރައްވާފައެވެ. މި ތަހްގީގު ވާރުތަކޮށް، ކަރީމް ޚާން ވަނީ އޮކްޓޯބަރު 7 ގެ ހަމާސްގެ ހަމަލާތަކާއި އިސްރާއީލުން ގާޒާ އަށް ހަމަލާދީ ހަލާކުކުރުމާ ގުޅިގެން ތަހްގީގު އިތުރަށް ހަލުވިކުރައްވާފަ އެވެ.
އިސްރާއީލްގެ މައްޗަށް އުފުލިފައިވާ ނަސްލު ފޮހެލުމުގެ ދައުވާ
އިސްރާއީލްއާ ދެކޮޅަށް މިހާރު އިންޓަނޭޝަނަލް ކޯޓް އޮފް ޖަސްޓިސްގައި އިތުރު މައްސަލައެއް ހިނގަމުންދެ އެވެ. އެއީ ގާޒާގައި ގާތްގަނޑަކަށް 50،000 މީހުން މަރާލުމާ ގުޅިގެން އެ ގައުމުގެ މައްޗަށް އުފުލިފައިވާ ނަސްލު ފޮހެލުމުގެ ދައުވާއެކެވެ.
އެމްނެސްޓީ އިންޓަނޭޝަނަލްގެ ފާޑުކިޔުން
އެމްނެސްޓީ އިންޓަނޭޝަނަލްގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް އަގްނޭސް ކަލަމާޑް ވިދާޅުވެފައިވަނީ ޓްރަމްޕްގެ އަމުރުން ދައްކުވައިދެނީ "އިސްރާއީލްއަކީ ގާނޫނަށްވުރެ މަތީގައި އޮތް ގައުމެއް" ކަމުގެ މެސެޖެއް ކަމަށެވެ.
The sanctions against the International Criminal Court imposed by President Trump betray the international justice system.
— Amnesty International (@amnesty) February 7, 2025
No one responsible for crimes under international law should be protected in their attempts to escape individual accountability 👇 https://t.co/BlqxYF9i8l
"މިއަދުގެ އެގްޒެކެޓިވް އޯޑަރަކީ އަނިޔާވެރި އަމުރެއް. މިއީ އަދާވާތްތެރި އަމުރެއް. މިއީ ހަރުކަށި ފިޔަވަޅެއް. ބައިނަލްއަގްވާމީ މުޖުތަމައުން އެތައް ދުވަހެއް، އެތައް ގަރުނެއް ވަންދެން މަސައްކަތްކޮށްގެން އުފައްދާފައިވާ ގްލޯބަލް ގަވާއިދުތައް ނައްތާލުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ފިޔަވަޅެއް،" މިހެން އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
ޔޫކްރެއިންގެ މައްސަލަތަކަށް ކުރާނެ އަސަރު
-
އައި.ސީ.ސީން ވަނީ ރަޝިޔާގެ ރައީސް ލަދިމިއާ ޕުޓިންގެ މައްޗަށްވެސް ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރެއް ނެރެފަ އެވެ. މިއީ ޔޫކްރެއިންގެ ކުޑަކުދިން ރަޝިޔާއަށް ވަގަށް ގެންދިއުމުގެ މައްސަލައިގަ އެވެ. އަދި ރަޝިޔާގެ އެހެން އޮފިޝަލުންގެ މައްޗަށްވެސް މަދަނީ ރައްޔިތުންނަށް މިސައިލް ހަމަލާ ދިނުމުގެ މައްސަލައިގައި ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރު ނެރެފައިވެ އެވެ.