ހައްޖު ކޯޓާ ގަޑުބަޑުކުރުން: ދިގު ކިއު ފަޅާލައި %32 ހާއްސަ ބަޔަކަށް

ހައްޖަށް ދާން މިއަހަރު ވެސް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ރާއްޖެއަށް ދީފައި ވަނީ 1،000 ކޯޓާ އެވެ. މިދިޔަ އަހަރު 1،151 އެވެ. އެކަމަކު، ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަނަށް ފައިސާ ދައްކައި ހައްޖަށް ދެވޭނޭ ކަމުގެ އިންތިޒާރުގައި ތިބި މީހުންގެ އަދަދު 5،000 އަށް ވުރެ ގިނަ އެވެ. މީގެ 11 އަހަރުކުރިން ހައްޖަށް ދާން ފައިސާ ދެއްކި މީހުން ވެސް އެ ތިބީ އެ ފުރުސަތަށް އެދި އެދި އެވެ. 

އެ ބޮޑު ކިއު އެހެން އޮތަސް ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބެލުމުން ފެންނަނީ މުޅިން އެހެން މަންޒަރެކެވެ. ހައްޖަށް ދެވޭނޭ ކަމުގެ އިންތިޒާރުގައި ތިބި އެތައް ބަޔަކު ފަހަތަށް ސޮއްސާލާނޭހެން ސަރުކާރުން ކޯޓާތަކެއް ރިޒާވް ކުރަނީ އެވެ. މައްސަލައަކީ ދިގު ކިއުއެއް އޮތްއިރު ސަރުކާރުން ނަގާ އަދަދު ބޮޑުވުމެވެ.

މައުލޫމާތު ހޯދާ ލިބިގަތުމުގެ ހައްގުގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަނަށް ހުށަހަޅައިގެން ހޯދާފައިވާ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު ދިގު ކިއު އޮތް ނަމަވެސް ކޮންމެ އަހަރަކު ވެސް، ލިބޭ ހާހެއްހާ ކޯޓާއިން ކޯޓާތަކެއް ރިޒާވްކުރެ އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ބޮޑު ބައެއް ބޭނުން ކުރަނީ ސަރުކާރުންނެވެ. ރިޒާވް ކޯޓާތަކުގައި ފޮނުވަނީ ސަރުކާރުން އަންގާ ބައެކެވެ. 

އެގޮތުން މިދިޔަ އަހަރުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު: 

އެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު މިދިޔަ އަހަރު ރާއްޖެއިން ހައްޖަށް ދިޔަ 1،151 މީހުންގެ ތެރެއިން %32 މީހުންނަކީ ކޯޓާ ރިޒާވްކޮށް ފޮނުވި ހާއްސަ ބައެއް ކަމަށް ބުނެވިދާނެ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ރައީސް މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ވައުދާ އެއްގޮތަށް މިދިޔަ އަހަރު ހައްޖަށް ފޮނުވި 50 ފަގީރުން ވެސް ހިމެނެ އެވެ. އެކަމަކު، އެއީ ރިޒާވް ކުރި ކޯޓާގެ މަދު މިންވަރެކެވެ. 

މިއަހަރު އަދި ހައްޖަށް ދާ މީހުންގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ލިބިފައެއް ނުވެ އެވެ. 

'ދައުރު'އިން ބެލިއިރު އާންމުކޮށް ސަރުކާރުން ރިޒާވްކުރާ ކޯޓާތަކުގައި ހައްޖަށް ދަނީ ރައީސް ނިންމަވާ ފަރާތްތަކެކެވެ. އެ ލިސްޓް ތައްޔާރު ކުރަނީ ރައީސް އޮފީހުންނެވެ. ދެން މިނިސްޓްރީން އެ ލިސްޓް ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަނަށް ފޮނުވަނީ އެވެ.

ހާއްސަ ކޯޓާއަށް ހޮވާލާ މީހުންގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ސިޔާސީ މަގާމުތަކުގައި ތިބޭ ފަރާތްތަކާއި ކުންފުނިތަކުގެ ވެރިން އަދި ރައީސް އާއި އާއިލާއާ ގާތް ގުޅުންތައް އޮންނަ ފަރާތްތަކެވެ. ރިޒާވް ކޯޓާގެ ތެރޭގައި ބައެއް ފަހަރު ކުންފުނިތަކުން ހައްޖަށް ފޮނުވާ މުވައްޒަފުން ހިމަނަ އެވެ. އަދި ބަލި މީހުންގެ އެހީތެރިންނަށް ވެސް ފުރުސަތުތަކެއްދެ އެވެ. އެކަމަކު، ރިޒާވް ކޯޓާގައި ގިނައީ 'ސަރުކާރު ލިސްޓެއް'ގައި ދާމީހުންނެވެ. 

ސުވާލަކީ ހައްޖަށް ދިޔުމުގެ އިންތިޒާރުގައި އާންމު އެތައްހާސް ބަޔަކު ތިބިއިރު ސަރުކާރުން މިހާ ގިނަ ކޯޓާތަކެއް ރިޒާވް ކުރަން ޖެހޭ ހެއްޔެވެ؟ މިދިޔަ އަހަރު ސަރުކާރުން 300އާ ގާތްކުރާ އަދަދެއްގެ ހައްޖު ކޯޓާ ނުނަގައި ކިއުގައި ތިބި އާންމުން ފޮނުވުން މާ މުހިންމުވީހެވެ. އެކަމަކު ވަނީ އެހެން ނޫނެވެ. 

މިދިޔަ އަހަރު ހައްޖު ކިއުން ޖާގަ ލިބުނު އަދަދުތައް:

ކޯޕަރޭޝަނުން އެހީތެރިންގެ ގޮތުގައި ވެސް އެކަށީގެންވާ އަދަދަށް މީހުން ދާއިރު ސަރުކާރުން ހައްޖު ކޯޓާ ރިޒާވްކޮށް ހައްޖަށް އެތައް ސަތޭކަ ބަޔަކު ފޮނުވަން ޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ.

އެ އުސޫލާ ގުޅޭ ގޮތުން އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރު ޑރ. މުހައްމަދު ޝަހީމް އަލީ ސައީދުއާ ސުވާލުކުރުމުން އޭނާގެ ބަހެއް އަދި ނެތެވެ. 

ހައްޖު ކޯޓާތަކެއް ސަރުކާރުން ރިޒާވްކުރުމަކީ މި ސަރުކާރުން އެކަނި ކުރިކަމެއް ނޫނެވެ. ކޮންމެ ސަރުކާރެއްގައި ވެސް އެކަން ކުރަނީ އެގޮތަށެވެ. ސަރުކާރުތަކުން އެކަން ވަނީ ސަގާފަތަކަށް ހަދައިފި އެވެ. މި ސަރުކާރުން ވެސް އެ ބޭއިންސާފު އުސޫލު ދަމަހައްޓަނީ އެވެ. 

ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަންގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު 2015 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުން މުޅިން ވެސް ސަރުކާރުން އަންނަނީ ހައްޖު ކޯޓާ ރިޒާވްކޮށް މީހުން ފޮނުވަމުންނެވެ. މީގެ ކުރީ ސަރުކާރުތަކުން ރިޒާވް ކޯޓާ ކަނޑައަޅަނީ އަމިއްލަ ކުންފުނިތަކަށް އެއްބައި ދިނުމުގެ ނަމުގަ އެވެ. އެކަމަކު، އޭގެ ތެރެއިން ދެނީ 200 އެއްހާ ކޯޓާ ދެ ކުންފުންޏެއް ވަރަށެވެ. 

ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހުގެ ވެރިކަމުގެ އެންމެ ފަހު އަހަރު، 2023ގެ ހައްޖުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު އެ އަހަރު ލިބުނު ހައްޖު ކޯޓާއިން 592 ރިޒާވްކުރި އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އޭރު 200 އެއްހާ ކޯޓާ ހާއްސަ ކުރަނީ އަމިއްލަ ކުންފުނިތަކަށެވެ. އެއަށް ފަހު ބާކީ އޮންނަނީ ސަރުކާރުން ބޭނުން ގޮތެއް ހަދަން އޮންނަ ކޯޓާ އެވެ. އެގޮތުން: 

ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ސަރުކާރުގެ ފަހު އަހަރު، 2018ގައި ވެސް ރާއްޖެއަށް ލިބުނު ޖުމްލަ ހައްޖު ކޯޓާގެ ތެރެއިން 200 އެއްހާ ކޯޓާ ސަރުކާރަށް ރިޒާވްކޮށްފައިވެ އެވެ. އެއީ ގާތްގަނޑަކަށް އާންމު އުސޫލުން ކިއު ތަރުތީބުން ހައްޖަށް ދިޔަ މީހުންގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބަ އެގޮތުން: 

ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ހައްޖު މޫސުމާ ދިމާކޮށް ކޮންމެ ސަރުކާރެއްގައި ވެސް ހައްޖު ކޯޓާއަށް އޮޅުވާލާ ކަމުގެ ޝަކުވާ އާންމުންގެ މެދުގައި ބޮޑުވަނީ މިހެންވެ އެވެ. ލިބޭ ހާހެއްހާ ކޯޓާގެ ތެރެއަށް ވެސް ސަރުކާރުން އަތް ބޭނުމެވެ. މި ސަރުކާރުން ވެސް އެ ސަގާފަތް ދަމަހައްޓަނީ އެވެ. އެކަމަކު، މިއީ 5000އަށް ވުރެ ގިނަ ރައްޔިތުންނަށް ކިހާ ބޮޑު ބޭއިންސާފެއް ހެއްޔެވެ. އަދި މިއީ ޒާތެއްގެ ކޮރަޕްޝަނެކެވެ.