ހުވަޔާ އެއްގޮތަށް އުޅެންވީ ކޮން ބައެއް؟ ޔާމީން ފިޔަވައި އެންމެން

ސިފައިންގެ މައި މަރުކަޒަށް ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން ވަޑައިގެންނެވި އިރު އެޓާނީ ޖެނެރަލް މުހައްމަދު އަނިލް އާއި ރައީސް އޮފީހުގައި ގާނޫނާ ގުޅޭ ކަންކަމާ މިނިސްޓަރު އައިޝަތު އާޒިމާ ޝަކޫރުގެ އިތުރުން ޕްރޮސެކިއުޓަ ޖެނެރަލް އައިޝަތު ބިޝާމް ވެސް ހުންނެވި އެވެ.

ޔާމީން އެއްސެވީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަމުރު ތަންފީޒުކުރަން ޖެހޭނެތޯ އެވެ. އެ ހުރިހާ ބޭފުޅުންގެ ވެސް ގާނޫނީ ލަފަޔަކީ އެއީ ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމެއް ކަމެވެ.

ނަމަވެސް ޔާމީން ވިދާޅުވީ 'އަޅުގަނޑުގެ ވިސްނުން ތަފާތު' ކަމަށެވެ. އެ ތަފާތު ވިސްނެވުމުގެ ނަތީޖާއަކީ ކޮބައިކަން 1 ފެބްރުއަރީ 2018ގެ ފަހުން ދެން ހިނގައިދިޔަ ކަންކަމުން އެނގެން އެ އޮތީ އެވެ.

އަނެއްކާވެސް 1 ފެބްރުއަރީގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަމުރުގެ ވާހަކަ މި ތިލަވީ މިއަދު ހެނދުނު 'ރާއްޖެ ޓީވީ'ގެ 'ފަށާއިރު' ޕްރޮގްރާމްގައި ދެއްކެވި ވާހަކަތަކާ އެކުގަ އެވެ. އާމިރު ސަލީމް ހުށައަޅާ މި ޕްރޮގްރާމްގައި ޔާމީންގެ ވެރިކަމުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް މައްސަލަގަނޑުގެ ވާހަކަތަކާ ހަމައަށް ވަޑައިގަތީ 'އަޅުގަނޑަށް މީހުން ދަހެއް ނުވެއޭ' ވިދާޅުވެފައި ވާތީ އޭގެ މާނައަކީ ކޮބައިތޯ ސުވާލުކުރުމުންނެވެ.

ޔާމީންގެ ތަފުސީލީ ޖަވާބުތައް އައި ގޮތުން ބައެއް މީހުންނަށް ނެގޭނެ މާނައަކީ ވަކި ޒިންމާތަކަކާ ހަވާލުވާ މީހުން ކުރާ ހުވަޔަށް ތަބާއަނުވާތީ އެމަނިކުފާނު ވަރަށް ކަންބޮޑުވެވަޑައިގަންނަވާ ކަމެވެ. ނަމަވެސް ޔާމީންގެ ވެރިކަމުގައި ފެނުނު ހަގީގަތްތަކަށް ބަލާ ނަމަ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ކުރެއްވި ހުވާ އޮތީ ކޮން ތާކުތޯ ސުވާލު އުފެދެ އެވެ. ނުވަތަ އޭރު ސިޔާސީ އިދިކޮޅު ލީޑަރުންނާއި މުޒާހަރާ ކުރި ބައެއް މީހުންނާ ދެކޮޅަށް ކޯޓުތަކުން ކުރި ހުކުމްތަކަށް ރައީސްގެ ފަރާތްޕުޅުން ސީދާކޮށާއި ނުސީދާކޮށް ފޯރުވީ ކޮން ކަހަލަ ނުފޫޒުތަކެއްތޯ ވެސް، މާޒީގެ ސަފުހާތަކަށް ވިސްނާލާފައި، ސުވާލު ކުރެވިދާނެ އެވެ.

ޔާމީން އާއި އޭރުގެ ބާރުގަދަ ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު އަދި ފަހުން ނައިބު ރައީސް އަހުމަދު އަދީބު އެންގެވިހާ ކަމެއް ރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުން ފުރިހަމަކުރަމުން އައިކަން، އެ ހަނދާންތައް އާކުރަން ބޭނުންނުވާ މީހުންގެ ބޯމަތިން ދުއްވާލިޔަސް، އެ ދުވަހު ވެސް އާންމުންނާ ހަމައަށް ކަންކަން ގެނެސްދޭން ތިބި އެތައް ބައެއްގެ ސިކުނޑީގައި އޮތީ 'ތާޒާކޮށެ'ވެ. ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދުގެ މައްޗަށް ހުކުމްކުރި ގޮތާއި އެ ހުކުމް އަވަސްކުރަން ކޯޓުތަކުން ކުރި މަސައްކަތާއި ޝަރީއަތް ދިޔަ ގޮތެވެ. ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު ނާޒިމްގެ މައްސަލަ އެވެ. ފަހުން ޖޭޕީގެ ލީޑަރު ގާސިމް އިބްރާހިމެވެ. ކުރީގެ ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލްގައްޔޫމް ހައްޔަރުކުރުމެވެ. ޕީޕީއެމުން ވަކިވި މެމްބަރުންގެ ގޮނޑި، 1 ފެބްރުއަރީގެ އަމުރު ނެރުނު ފަނޑިޔާރުން، އޭގެ ކުރިން ނިންމި ނިންމުމަކުން 'ގެއްލުނު' ގޮތެވެ. ދެން އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު އަބްދުﷲ ސައީދާއި ފަނޑިޔާރު އަލި ހަމީދު ހައްޔަރުކުރަން ސިފައިން ބޭނުންކުރިކުރުމެވެ.

ޔާމީންގެ ވެރިކަމަށްޓަކައި ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކުރި ގާނޫނުއަސާސީއާ ހިލާފު ނިންމުންތައް އެމަނިކުފާނަށް އެންމެ ރަނގަޅެވެ. ގާނޫނުއަސާސީއާ ހިލާފު ނިންމުމަކީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ މެމްބަރުކަމުން ވަކިވާނެކަމަށް ގާނޫނުއަސާސީގައި ކަނޑައަޅާފައި ނެތް ޝަރުތުތަކެއް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުން އަމިއްލައަށް އިތުރުކޮށްގެން ނެރުނު ހުކުމެވެ. އެ ފަނޑިޔާރުން ލައްވާ އެކަން ކުރުވީ ކޮން ބޭފުޅެއްތޯ އެވެ؟ އަޑީގައި ހުންނެވީ ރައީސް ޔަމީން ނޫން އެހެން ބޭފުޅެއް ނޫނެވެ.

ޔާމީންގެ ވެރިކަމަށް ފަހު ބައެއް ޖަލްސާތަކުގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން އެމަނިކުފާނު ވަނީ 'އަދިވެސް މީހުން ދަސްނުވާ' ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ. އެގޮތަށް ވިދާޅުވީ އަދީބަށް ނިސްބަތްކޮށް ކަމަށް ގިނަ މީހުންނަށް ހީވާހީވުން ގޯސް ކަމަށް 'ފަށާއިރު'ގައި ޔާމީން ވިދާޅުވި އެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެމަނިކުފާނުގެ އެ ވާހަކަ އަސްލު އިޝާރަތްކުރެއްވީ 1 ފެބްރުއަރީގެ އަމުރު ނެރުނު ފަނޑިޔާރުންނަށެވެ.

"މާތްﷲ ގަންދީ ހުވާކޮށްގެން ހުވާގެ މަތީގައި މުއައްސަސާތަކާ ހަވާލުވެގެން މުއައްސަސާތަކުގެ ޒިންމާތައް އަދާކުރަން ތިބޭ މީހުން. މިސާލަކަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންނަށް ބޮޑަށް ރިފާކުރީ،" ޔާމީން ވިދާޅުވި އެވެ. 

އެމަނިކުފާނުގެ ބައެއް ވާހަކަފުޅުތައް ރަނގަޅެވެ. މިސާލަކަށް އެ އަމުރު ނެރުނީ މީހަކު އެފަދަ ކަމަކަށް އެދިގެންނެއް ނޫނެވެ. ހަމަ ކުއްލިއަކަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަސް ފަނޑިޔާރުން ސޮއިކުރައްވައި، ކޯޓުގެ ވެބްސައިޓްގައި ޝާއިއުކުރީ އެވެ. އެ އަމުރު ތަންފީޒުކުރަން  ޖެހޭ އިދާރާތަކަށް ފޮނުއްވީ އެވެ. އެ ވަގުތު ޔާމީން ހުންނެވީ އާރަށުގައި ފުޓްބޯޅަ ކުޅުއްވާށެވެ. 'ވަރަށް ނުުބައި އަމުރެއް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނެރެނިއްޔޭ ނުވަތަ ނެރެފިޔޭ' ވިދާޅުވެ ޔާމީނަށް ފޯނުން އެކަން އެންގެވީ ރައްޔިތުން މަޖިލިހުގެ މިހާރުގެ ރައީސް އަދި ޔާމީނަށް އެންމެ ބޮޑަށް މިހާރު ފާޑުވިދާޅުވަމުން ގެންދަވާ އަބްދުއްރަހީމް އަބްދުﷲ އެވެ.

ކުޅުން ހުއްޓާލައްވާފައި މާލެ ވަޑައިގަތެވެ. އޭރުގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު އާދަމް ޝަރީފް ފޯނުކުރައްވާ ވިދާޅުވީ ބަންޑާރަ ކޮއްޓަށް ވަޑައިގަތުމަށެވެ.

"ވިދާޅުވީ ރައީސްއޭ އަމުރެއް ނުކުމެގެންނޭ މި އުޅެނީ. ރައީސް އައިސްދޭންވީ ނޫންހޭ ބަންޑާރަ ކޮއްޓަށް. އަޅުގަނޑު އެހީ ކީއްކުރަންހޭ ބަންޑާރަ ކޮށްޓަށް. ދެން އަޅުގަނޑަށް ދެއްވި އެކްސްޕްލެނޭޝަނަކީ މިތާ ޗީފް އާއި ވައިސް ޗީފް ވެސް އެބަ ތިއްބޭ، ވިދާޅުވިއޭ ރައީސްއަށް ސެކިއުރިޓީ ދޭން. އަޅުގަނޑު ދެންނެވިން އަޅުގަނޑު ގޭގައި ހުރެގެން ސެކިއުރިޓީ ނުދެވޭ ވަރުގެ ކަމެއް ދިމާވީ ހެއްޔޭ. ދެން ބުނެފި ވަރަށް ހާލަތު ގޯސްކޮށް ކަމަށޭ ތިމަންނަމެންނަށް ގަބޫލުކުރެވެނީ،" ޔާމީން ވިދާޅުވި އެވެ.

އެމަނިކުފާނު ވަޑައިގެންނެވި އިރު ގަނޫނީ ގޮތުން ލަފާ ދެއްވުމުގެ އެންމެ އިސް ބޭފުޅުން ކަމަށްވާ އަނިލް އާއި އާޒިމާ ތިއްބެވި އެވެ. ޕްރޮސެކިއުޓަ ޖެނެރަލްއަކީ މިނިވަން ބޭފުޅަކަށް ވާތީ ބިޝާމް އެވަގުތު އެތަނުގައި އިންނެވުމާ މެދު ސުވާލު އުފެއްދިދާނެ އެވެ. އެކަމަކު އޭނާ ވެސް އިންނެވި ކަމަށް ޔާމީން ވިދާޅުވި އެވެ.

"މި ހުރިހާ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވީ އެއީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަމުރެކޭ، ތަންފީޒުކުރަން ޖެހޭނެއޭ،" އިތުރު ތަފްސީލަށް ވަޑައިގަންނަވަމުން ޔާމީން ވިދާޅުވި އެވެ.

"އަޅުގަނޑު އަނިލް އަރިހު [އެހިން] ތަންފީޒުކުރަން ޖެހޭ އަމުރެއް ހެއްޔޭ. އަނިލް ވިދާޅުވީ އާއެނކޭ. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަމުރެއް ވީމާ ތަންފީޒުކުރަން ޖެހޭނެއޭ. އެއީ އެ ބޭފުޅުންގެ  ރައުޔު. ދެން އަޅުގަނޑު ދެންނެވިން އަޅުގަނޑުގެ ވިސްނުން ތަފާތޭ، ތިއީ ގާނޫނާ އެއްގޮތަށް ނެރެފައި އޮތް އަމުރެއް ނޫނޭ."

ދައުލަތާއި ސަރުކާރަށް ގާނޫނީ ލަފާ ދެއްވުމުގެ އިސް ޒިންމާއާ ހަވާލުވެވަޑައިގެން ހުންނެވި ބަންޑާރަނައިބުގެ ލަފާ ޔާމީނަށް ގަބޫލުނުކުރެއްވުނު އެއް ސަބަބަކީ، އެ އަމުރުގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އެއްވެސް ފަނޑިޔާރެއްގެ މައްސަލަ ޖުޑިޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަން (ޖޭއެސްސީ)އަށް ނުބެލޭނެ ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައި އޮތް އޮތުމެވެ.

"ދެން އޭގައި ހުރި ގާނޫނުއަސާސީއާ ހިލާފު ކަންކަން. އެ ހިސާބުން ތަންފީޒުނުކުރީ.  އެއީ [އަޅުގަނޑަށް] މީހުން ނޭނގޭ ކަމަށް ދެންނެވި ސަބަބަކީ،" ޔާމީން ވިދާޅުވި އެވެ.

ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ގޮންޖައްސަވާފައި ޔާމީން އިއުލާންކުރެއްވީ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތެވެ. އޭގެ ފަހުން އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު އަބްދުﷲ ސައީދާއި ފަނޑިޔާރު އަލީ ހަމީދުގެ އިތުރުން އެއްބަފާ ބޭބޭފުޅު މައުމޫނާއި އޭރުގެ ޕޮލިސް ކޮމިޝަނަރު އަހުމަދު އަރީފް ވެސް ހައްޔަރުކުރި އެވެ.

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ހުވަޔަކީ ގާނޫނުއަސާސީގައި އޮތް އެންމެ ބޮޑު ހުވަ އެވެ. މާތްﷲ ގަންދީ ކުރައްވާ އެ ހުވާގައި ރާއްޖޭގެ ގާނޫނުއަސާސީ ނެގެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާ އޮވެ އެވެ. ނަމަވެސް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އެ އަމުރުގައި އޭރު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ މެމްބަރުންނާއި ދިވެހިންގެ އަސާސީ އެތައް ހައްގަކަށް ފަނޑިޔާރުން ވިސްނާފައި އޮތް ކަމަށް ބަޔާންކުރި އެވެ. އޭގެ މާނައަކީ އޭރު ސިޔާސީ ގޮތުން ހިންގަމުން އައި ހަރަކާތްތަކާ ގުޅިގެން ސަރުކާރުން އަޅަމުން ގެންދިޔަ ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތަކެވެ. އެ ހުރިހާ ކަމެއްގައި ރައީސްގެ ހައިސިއްޔަތުން ޔާމީންގެ ދައުރު އެހާމެ ބޮޑެވެ.

ދިވެހިން މިހާރު ވެސް އެންމެ ކަންބޮޑުވާން ޖެހޭ އެއް ކަމަކީ ދައުލަތުގެ ވެރިން ހުވާކުރައްވާ ހިސާބުން އެ ހުވާގެ މަތިން ހަނދާން ނައްތާލެއްވުމެވެ. ހުވަޔާ އެއްގޮތަށް އަމަލްކުރައްވާ ނަމަ ގައުމު މިހާ ހިސާބަކަށް ނުދިޔައީ އެވެ. ދައުލަތުގެ ތިން ބާރާއި މިނިވަން މުއައްސަސާތަކަށް ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު އޮތީހެވެ.

އެކަމަކު ޔާމީން އަބަދުވެސް ދައްކަވަނީ އެހެން މީހުންގެ ކަންކަމެވެ. ކުރި ހުވާގެ މަތީގައި ދެމިތިބެންވީ އެހެން މީހުންނެވެ. އެމަނިކުފާނެއް ނޫނެވެ.

ދެބަސްވެވޭކަށް ނެތެވެ. ޔާމީނަކީ ޝައުގުވެރި ބޭފުޅެކެވެ. އިންޓަވިއުގައި ދެއްކެވި  ވާހަކަފުޅުތައް ވެސް އެހާމެ ޝައުގުވެރި އެވެ. ނަމަވެސް ތާރީހަށް ބުރަވާ ނަމަ އެމަނިކުފާނުގެ ފަސް އަހަރުގެ ދައުރު ނިމުނީ ދައުލަތުގެ މިނިވަން ހުރިހާ މުއައްސަސާއެއްގެ ވެރިން ކުރެއްވި ހުވަޔަށް ހިޔަނި އަޅުވައިފަ އެވެ. އާއެނކެވެ. އެއީ އެ ބޭފުޅުންގެ ވެސް އިހުލާސްތެރިކަން ނެތުމެވެ. އެކަމަކު އެ ބޭފުޅުންނަށް އެ އަންނަ ނުފޫޒުތަކުގެ މަތިން ހަނދާން ނައްތާލާކަށް ނުވާނެ އެވެ.