ޕީޖީ ޝަމީމް ހައި ކޯޓަށް ނަގައިދެއްވީ އިސްތިއުނާފު މުއްދަތާ ގުޅޭ ފިލާވަޅެއް

ޖިނާއީ އިޖުރާއާތާ ގުޅޭ ކަންކަމުގައި މުއްދަތު ގުނާނެ ގޮތް ގަވާއިދުގައި އެބައޮތް ކަމަށާއި، ގަޑި ގުނާނެ ގޮތް ބަޔާންކޮށްފައި ނެތް ކަމަށް ބުނެ ސީލައިފް ގްލޯބަލްގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު އަހުމަދު މޫސާ މުހައްމަދު (އައްމަޓީ) ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ދޫކޮށްލި މައްސަލަ ހައި ކޯޓުން އިއްޔެ ބޭރުކޮށްލީ ރަނގަޅަށް ނޫން ކަމަށް ޕްރޮސެކިއުޓާ (ޕީޖީ) ޖެނެރަލް ހުސައިން ޝަމީމް މިއަދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.

އަހްމަދު މޫސާގެ މައްސަލައިގައި ކަން ހިނގާފައިވާ ގޮތް:

ބުނީ ކީކޭ؟ - ޝަމީމް މިއަދު ލިޔުއްވި ބްލޮގް ޕޯސްޓެއްގައި ވިދާޅުވީ މި މައްސަލައިގައި، ހައި ކޯޓާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނިންމުންތަކުގައި ބަންދާ މެދު އަމަލުކުރަންވީ ގޮތް ސާފުކޮށް އޮއްވައި އަހްމަދު މޫސާ މުހައްމަދު ބަންދުން ދޫކޮށްލަން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމުމަކީ އޭނާ "ހައިރާންވި ކަމެއް ނޫން" ކަމަށެވެ.

"އެއީ މި މައްސަލައިގައި ތާރީހަށް ބަލާއިރު، އެކަން އެ މަގުން ހިނގާފައިވާތީ އެވެ،" ޝަމީމް ވިދާޅުވި އެވެ.

ހައި ކޯޓުން އެ މައްސަލައިގެ އިސްތިއުނާފު ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ނިންމީ ދައުލަތުން އެ މައްސަލަ ހުށަހެޅީ ގާނޫނުގައި ބުނާ 48 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ނޫން ކަމަށް ބުނެ އެވެ.

ހައި ކޯޓުން އިއްޔެ ކުރި ހުކުމްގައި ފާހަގަކުރި ކަންތައްތައް:

ޝަމީމްގެ ބްލޮގުގައި ވިދާޅުވީ ހައި ކޯޓުގެ ނިންމުން ބިނާކުރި ގާނޫނީ އަސާސްތައް ކަމުނުދާ ކަމަށާއި އެހެންކަމުން އެ ނިންމުން ރަނގަޅުކަމަކަށް ފެނިވަޑައިނުގަންނަވާ ކަމަށެވެ. ޝަމީމްގެ ވާހަކައަށް ބާރުދެއްވުމަށް އޭނާ ދެއްކެވީ ޝަރީއަތްކުރުމާ ބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 169 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)ގައި ބުނެފައިވާ ވާހަކަ އެވެ.

އެ މާއްދާގައި ބުނެފައި ވަނީ:

އިސްތިއުނާފު ކުރަން އޮންނަ 48 ގަޑިއިރު ގުނާނީ، ޝަމީމް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ކޯޓުން އަމުރު ނެރުނު ދުވަހާއި މުއްދަތު ހަމަވާ ދުވަހާއި އެ ދެމެދަށް ބަންދު ދުވަހެއް އަތުވެއްޖެ ނަމަ، އެ ދުވަސް ވެސް ނުލަ އެވެ. މި މައްސަލައިގައި ދައުލަތުން ކޯޓުގައި ވެސް މި ނުކުތާ ފާހަގަކުރި އެވެ. އެގޮތުން:

ޝަމީމް ވިދާޅުވީ މައްސަލަ އިސްތިއުނާފުކުރި ދުވަހަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ގަވާއިދު އޮތް ގޮތުން، މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ދުވަހެއް ކަމަށެވެ.

އޭނާ ވިދާޅުވީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގާނޫނުގެ 198 ވަނަ މާއްދާއަކީ އިސްތިއުނާފުކުރުމާ ބެހޭ މާއްދާ ކަމަށާއި، އެއީ ފުލުހުންގެ ބަންދަށް މީހަކު ލައިގެން 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ކޯޓަށް ހާޒިރުކުރާ ވާހަކަ އޮތް މާއްދާއެއް ނޫން ކަމަށެވެ.

"ވީމާ، މުއްދަތު ގުނާނެ ގޮތް ގާނޫނުގައި ނެތް ކަމަށް ހައިކޯޓުން ދެކެވަޑައިގަތީ ރަނގަޅަކަށް ނޫނެވެ. އިސްތިއުނާފު މައްސަލަތަކުގައި މުއްދަތު ގުނާނެ ގޮތް އެބަ އޮތެވެ،" ޝަމީމް ވިދާޅުވި އެވެ.

"އެއީ ދުވަހުން ކަމަށް ވިޔަސް، ގަޑިއިރުން ކަމަށް ވިޔަސް، އިސްތިއުނާފާ ގުޅޭ ކަންކަމުގައި މުއްދަތު ގުނާނީ ކުރިން ދެންނެވި ގަވާއިދުގައި އޮތް ގޮތަށް، ދަށު ކޯޓުން ނިންމި ދުވަހާއި އިސްތިއުނާފުގެ މުއްދަތު ހަމަވާ ދުވަހާ ނުލަ އެވެ."

ޝަމީމް ވިދާޅުވީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ގަވާއިދުގައި މުއްދަތު ގުނާއިރު ނުގުނާނެ ދުވަސްތައް ލިޔުނު އިރު، ބައެއް އިސްތިއުނާފުގެ މައްސަލަތަކުގައި 48 ގަޑިއިރު، އަނެއް ބައި މައްސަލަތަކުގައި 10 ދުވަސް ގާނޫނުގައި އޮތްކަން، ގަވާއިދު ލިޔުނު ސުޕްރީމް ކޯޓަށް "ހަމަ ރަނގަޅަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ" ކަމަށެވެ.

"ވީމާ، މިއީ އަތްދަށުން ގޮސްފައި އޮތް ކަމެއް ކަމަކަށް ބެލޭކަށް ވެސް ނެތެވެ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

އެހެންކަމުން، ހައި ކޯޓުގެ ނިންމުން މިއަދު ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރާނެ ކަމަށް ޝަމީމް ވިދާޅުވި އެވެ.

ޝަމީމް ވިދާޅުވީ ވަގުތު ގުނުމާ ގުޅޭ އުސޫލަކީ މިހާތަނަށް ވެސް އަމަލުކުރަމުން އައިސްފައިވާ އުސޫލު ކަމަށެވެ. އަދި އަހްމަދު މޫސާގެ މައްސަލަ ބެއްލެވި ފަނޑިޔާރުން ވެސް މީގެ ކުރިން އެތައް މައްސަލައެއްގައި އެ އުސޫލުގެ ދަށުން މުއްދަތު ގުނާފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

"މި މައްސަލައިގައި ފަނޑިޔާރުންގެ ވިސްނުންފުޅު ތަފާތުވީ ވަކި ހާއްސަ ސަބަބެއް އެ ގަޒިއްޔާގައި ލިޔުއްވާފައި ނުވާތީ މި މައްސަލަ ހާއްސަވީ ގޮތެއް އަދި ނޭނގެ އެވެ،" ޝަމީމް ވިދާޅުވި އެވެ.

މިހާރު އަމަލުކުރަމުންދާ ގޮތަށް ވަގުތު ގުނައިގެން އެތައް މައްސަލައެއް ހައި ކޯޓާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުންވެސް ބަލައި ހުކުމް ކޮށްފައިވާ ކަމާއި، މި މައްސަލައިގައި ވެސް ހަމަ އެގޮތަށް ދުވަސް ގުނައިގެން މައްސަލަ ޝަރުއީ މަރުހަލާތަކުގައި މީގެ ކުރިން ހިންގަވާފައި ވާކަން ވެސް ޝަމީމް ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

ބްލޮގް ނިންމަވާލައްވަމުން ޝަމީމް ވަނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ގާނޫނާއި ގަވާއިދުގައި މުއްދަތުތައް ތަންފީޒުކުރާ ގޮތުގެ "އަޖާއިބުކުރަނިވި" ވާހަކަތަކަށް ވެސް އެއްޗެއް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.

އެގޮތުން، ޖިނާއީ މައްސަލައެއް ތަހުގީގުކުރުމަށް ފުލުހުންނަށް މުއްދަތުތަކެއް ދީފައިވާ ކަމަށާއި، އެ މުއްދަތެއްގައި ތަހުގީގު ނިންމައި ޕީޖީ އޮފީހަށް ނުފޮނުވައިފި ނަމަ، އެ މައްސަލައެއްގައި ޕީޖީ އޮފީހުން ދައުވާ ނުކުރެވި އެ މައްސަލަ އަނބުރާ ފޮނުވާލަން ޖެހޭކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

ހަމަ އެގޮތަށް، ޕީޖީ އޮފީހަށް މައްސަލަ ލިބޭ ދުވަހުން ފެށިގެން، ދައުވާ ކުރަން ލިބޭ މުއްދަތުގައި އެކަން ނުކުރެވިއްޖެ ނަމަ، އަދި އެއީ ކިތަންމެ ހައްސާސް މައްސަލައެއް ނަމަވެސް އެ މައްސަލަ ކޯޓުން ބަލައިނުގަންނާނެކަން ވެސް ޝަމީމް ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

"ނަމަވެސް، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގާނޫނުގައި، ކޯޓުތަކުން ކުރައްވަންޖެހިވަޑައިގަންނަވާ ކަންކަން، ނަމަވެސް ...،" ޝަމީމްގެ ވާހަކަ އިތުރަށް ކުރިއަކަށް ނުގެންދެވި އެވެ؛ އެ ހިސާބުން ހުއްޓަވާލެއްވީ އެވެ.

ޝަމީމް އެ އިޝާރާތް ކުރައްވަނީ ކޯޓުތަކުގައި މައްސަލަތައް ދިގުލައިގެން ގޮސްފައިވާ ވާހަކަ އަށެވެ. ބްލޮގް ނިންމަވާލެއްވީ ކޯޓުން މުއްދަތުގައި މައްސަލަތައް ނުނިންމާކަމުގެ މިސާލަކުންނެވެ.

ވަކި މައްސަލައެއް ފާހަގަކުރެއްވުމެއް ނެތި ޝަމީމް ވިދާޅުވީ އެ މައްސަލައިގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާ ޝަރީއަތުގެ މަޖިލީހުގައި ކުށަށް އިއުތިރާފުވި ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން ގާނޫނު ބުނާ ގޮތުން އެ ހާލަތުގައި ބާއްވަން ޖެހެނީ އަވަސް ނިޔާއިން ހުކުމް ކުރުމުގެ ޝަރީއަތެއް ކަމަށެވެ. އެކަން ކުރަން ގާނޫނުގައި ފަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ދީފައި ވާކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

"އެ މައްސަލައިގެ ހުކުމް ކުރުމުގެ އަޑުއެހުމެއް ނުބޭއްވި، ޝެޑިއުލް ވެސް ނުކުރައްވައި އަހަރަކަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސްވެއްޖެ އެވެ. އެކަމާ، އެ މައްސަލައިގައި ތުހުމަތު ކުރެވުނު މީހާ ޝަކުވާ ކުރާތީ އެ މައްސަލަ އަޅުގަނޑު ވާނީ އަނބުރާ ގެނެސްފަ އެވެ،" ޝަމީމް ވިދާޅުވި އެވެ.