އީރާން ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދު ކޮވިޑަށް ފަހު އެންމެ ބޮޑަށް ދަށަށްދާނެ: ވޯލްޑް ބޭންކު

އެމެރިކާ އާއި އީރާނާ ދެމެދު ކުރިއަށްދާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން، ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން ކޮވިޑް-19ގެ ބަލިމަޑުކަމަށް ފަހު އެންމެ ދަށް މިންވަރަކަށް ވެއްޓިދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ވޯލްޑް ބޭންކުން އިއްޔެ ދީފި އެވެ.

މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކުގެ ގޮތުގައި އެ ބޭންކުން ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ ހަކަތައިގެ އަގުތައް އުފުލުމާއި އިންފްލޭޝަން އިތުރުވުމުގެ އިތުރުން މުދާ އުފުލައި ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ނިޒާމަށް ކުރިމަތިވާ ހުރަސްތަކެވެ.

ވޯލްޑް ބޭންކުން އެންމެ ފަހުން ނެރުނު 'ގްލޯބަލް އިކޮނޮމިކް ޕްރޮސްޕެކްޓްސް' ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން، 2026 ވަނަ އަހަރު ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދު ކުރިއަރާނެ ކަމަށް ކުރިން ލަފާކުރި %2.9 ވަނީ %2.5އަށް ދަށްކޮށްފަ އެވެ. އެ ބޭންކުން ހާމަކުރި ގޮތުގައި، އީރާނުން ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމާ ގުޅިގެން ކުރިމަތިވެފައިވާ ދަތިތަކުގެ ސަބަބުން، ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ ބާޒާރުތަކަށާއި ވިޔަފާރި މަގުތަކަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެފަ އެވެ.

މި ރިޕޯޓުގައި ލަފާކޮށްފައިވާ ގޮންޖެހުންތަކަށް ބަލާއިރު، މިއަހަރު ބްރެންޓް ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ފީފާއަކަށް ޖެހޭ އަގު އެވްރެޖްކޮށް 94 ޑޮލަރަށް އަރާނެ އެވެ. މިއީ މިދިޔަ އަހަރުގެ އެވްރެޖް އަގަށް ވުރެ %36 އިތުރު މިންވަރެކެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ގަސްކާނާގެ އަގުތައް އުފުލިގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވޭތީ، މުޅި ދުނިޔޭގައި ކާބޯތަކެތީގެ އަގުތަކަށް އޮތް ބާރުބޮޑުވާނެ އެވެ. އަދި ދުނިޔޭގެ އިންފްލޭޝަން ރޭޓް 2025 ވަނަ އަހަރު ހުރި %3.3 އިން، މިއަހަރު %4އަށް އުފުލޭނެ ކަމަށް ވެސް ވަނީ ލަފާކޮށްފަ އެވެ.

ވޯލްޑް ބޭންކުން އިންޒާރު ދޭ ގޮތުގައި، މުދާ ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ނިޒާމަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ހުރަސްތައް އިތުރަށް ގޯސްވެއްޖެ ނަމަ، އިގްތިސާދީ ހާލަތު މިއަށް ވުރެ ބޮޑަށް ދަށަށް ދިއުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ. މިފަދަ ނުރައްކާތެރި ހާލަތެއްގައި، ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން %1.3އަށް ވެއްޓި، އިންފްލޭޝަން %4.4އަށް އުފުލިގެންދާނެ އެވެ.

މި ހާލަތުގެ ނޭދެވޭ އަސަރު އެންމެ ބޮޑަށް ކުރާނީ ތަރައްގީވަމުން އަންނަ ގައުމުތަކަށް ކަމަށް މި ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެ އެވެ. ޖެނުއަރީ މަހުން ފެށިގެން މިހާތަނަށް ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދުތަކުގެ ތެރެއިން ތިންބައިކުޅަ ދެބައި ގައުމުގެ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން ވަނީ ދަށްވާނެ ކަމަށް ލަފާކޮށްފަ އެވެ. އަދި ފާއިތުވި 10 އަހަރުގެ ތެރޭގައި، ފަގީރު ގައުމުތަކާއި މުއްސަނދި ގައުމުތަކުގެ އާމްދަނީގެ ފަރަގު ކުޑަކުރުމަށް މާ ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބިފައިނުވާތީ އެ ބޭންކުން ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފަ އެވެ.

ވޯލްޑް ބޭންކުގެ ރައީސް އަޖޭ ބަންގާ ވިދާޅުވީ، ފާއިތުވި 10 އަހަރުގެ ތެރޭގައި ތަރައްގީވަމުން އަންނަ ގައުމުތަކަށް ގިނަގުނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ކޮންމެ ގައުމަކަށް ކުރާ އަސަރު ތަފާތުވި ނަމަވެސް، ހުރިހާ ގައުމަކަށް ވެސް އޮތް އެންމެ ބޮޑު އިމްތިހާނަކީ މިއަދުގެ ހަމަޖެހުމާއި ރައްޔިތުންގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރަމުން، މާދަމާގެ ވަޒީފާތަކާއި އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން ދޫކޮށްނުލައި ކުރިއަށް ދިއުން ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.

މި އިގްތިސާދީ ދަތިތަކުން އަރައިގަތުމަށް ގައުމުތަކަށް އެހީތެރިވުމުގެ ގޮތުން ވޯލްޑް ބޭންކުން ވަނީ 60 ބިލިއަން ޑޮލަރު ކަނޑައަޅާފަ އެވެ. އަދި ހަނގުރާމަ ދިގުލައިގެންދާ ނަމަ، މި އެހީގެ މިންވަރު 100 ބިލިއަން ޑޮލަރާ ހަމައަށް އިތުރުކުރުމުގެ ގާބިލުކަން އެ ބޭންކުގައި ހުރި ކަމަށް ވެސް ހާމަކޮށްފައިވެ އެވެ.